ثبت شرکت  ثبت شرکت  ثبت شرکت  ثبت شرکت

آئین نامه تحریر دفاتر و توضیحاتی درباره آن

قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 در رابطه با نحوه نگهداری اسناد و مدارک، دفاتر، نحوه تنظیم صورت مالی نهایی، نحوه ثبت وقایع مالی، آئین‌نامه مربوط به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک و نحوه ثبت وقایع مالی و چگونگی تنظیم صورت‌های مالی نهایی آئیننامهای را تنظیم نموده است.


کلیات
ماده 1

این ماده شامل مودیانی است که در موعد مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 03/12/1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن، ترازنامه، حساب سود و زیان، حساب درآمد و هزینه خود را با رعایت مقررات مشخص شده، تسلیم کرده‎اند.

تبصره؛ مودیان در انتخاب شیوه پرداخت حساب خود بر اساس استانداردهای پذیرفته شده مختار میباشند که باید در سال‌های بعد نیز همان رویه را در پیش بگیرند و اگر به دلایل مختلفی تغییر در رویه داده باشند، موظف هستند تا اثرات حاصل از تغییر رویه را بر صورت‌های مالی مشخص و به صورت یک درخواست کتبی ضمیمه اظهارنامه نمایند.

فصل اول مشخصات دفاتر قانونی

ماده 2

 کلیه دفاتر روزنامه و دفاتر مشاغل، دفاتر روزنامه بر طبق مقررات مواد 11 و 12 قانون تجارت مصوب 1311 از طرف نماینده اداره ثبت اسناد و دفتر مشاغل از طرف ادارات امور مالیاتی ذیربط مشمول این آئیننامه هستند که حسب مورد امضا، پلمپ و ثبت شدهاند.

تبصره 1؛ اشتباهات ناشی از پلمپ دفاتر و یا اشتباه در شماره گذاری صفحات در مراجع مذکور موجب بیاعتباری دفاتر نمی‌شود.

تبصره2؛  پلمپ مجدد یکی از دفاتر روزنامه، به بی اعتباری دفاتر نمی‌انجامد، مشروط بر آن که اقدام برای پلمپ مجدد دفتر مذکور، به اداره امور مالیاتی اعلام شود و یا ذیل آخرین ثبت دفتر قبلی، ادامه فعالیت در دفتر پلمپ شده دیگری ثبت شود.

تبصره 3؛ ادارات امور مالیاتی باید فهرست دفاتر ثبت و پلمپ شده واصله از اداره ثبت اسناد و همچنین فهرست دفاتر و مشاغل ثبت و امضا شده از ناحیه خود را به دیگر ادارات مالیات ابلاغ نمایند.

 ماده 3

 مودیانی که مشمول این آئیننامه هستند، موظفند تا برای هر سال مالی، فقط از دفاتر امضا، پلمپ و ثبت شده ظرف یک سال قبل استفاده کنند، جز در وسط سال که به علت تمام شدن دفاتر نیاز به دفاتر جدید باشد. در این شرایط میتوانند دفاتر جدید را امضا، پلمپ و ثبت کنند و با رعایت مقررات 16 این آئیننامه ادامه عملیات مالی را در دفاتر جدید به ثبت برسانند. درج مشخصات و تعداد دفاتر برای استفاده در هر سال مالی، در اظهارنامه مالیاتی مربوط به آن سال ضرورت دارد.

تذکر1 :  حتی اگر دفاتر سفید بماند باید به همان شکل تحویل داده شوند.

 تذکر2: در صورت تمام شدن دفاتر باید قبل از صدور آخرین ثبت، دفاتر جدید پلمپ شده و اخذ گردد. چنانچه تصور میشود برای ثبت‌های بستن حساب‌ها، دفتر جای کافی ندارد، قبل از تعدیلات و شروع به ثبت‌های بستن، باید دفتر فراهم نمود. به عنوان نمونه فرض کنیم میخواهیم سند اختتامیه بزنیم اما دفتر سال مالی فضای کافی برای این کار ندارد، اگر چه طبق قانون حق داریم بعد از سال مالی نیز سند اختتامیه و ثبت‌های تعدیلی را صادر نماییم، اما مهلت اخذ دفاتر در سال مالی قبل و مهلت اخذ دفاتر مجدد نهایتاً در سال مالی جاری قبل از وقوع آخرین رویداد میباشد.

ماده 4

 دفتری که اشخاص حقوقی و یا حقیقی کلیه معاملات و سایر رویدادهای مالی و محاسباتی خود را با رعایت موازین، اصول و استانداردهای پذیرفته شده حسابداری و به ترتیب تاریخ وقوع در آن ثبت میکنند، دفتر روزنامه نام دارد.

تبصره؛ برای ثبت کلیه عملیات و یا دفاتر روزنامه متعدد برای هر بخش از عملیات، نگهداری دفتر روزنامه واحد مجاز میباشد.

ماده 5

 دفتری که عملیات ثبت شده بر حسب سرفصل یا کدگذاری حساب‌ها در صفحات مخصوص آن، به ترتیبی که تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه از آن امکان پذیر باشد ثبت میشود، دفتر کل نام دارد.

ماده 6

دفتری که دارای ستون‌هایی برای سرفصل حساب‌های متفاوت است به گونه‏ای که اشخاص حقوقی و حقیقی با ثبت و نگهداری دفتر مذکور بر طبق ضوابط، اصول و استانداردهای حسابداری، بتوانند نتایج عملیات خود را از آن استخراج و حساب سود و زیان و ترازنامه خود تهیه نمایند، دفتر مشترک روزنامه و کل دفتری نام دارد.

ماده 7

دفتری که حداقل دارای ستون‌هایی برای ثبت شرح معاملات، تاریخ، درآمد، هزینه و دارایی‌های قابل استهلاک باشد و معاملات مذکور به ترتیب تاریخ وقوع در آن ثبت شود، به گونهای که در پایان سال جمع درآمد و هزینه شغلی مودی و تنظیم حساب سود و زیان به وسیله آن تعیین شود، دفتر مشاغل یا دفتر درآمد و هزینه نام دارد.

فصل دوم سایر دفاتر، مدارک حساب و اسناد حسابداری

ماده 8

دفتری که برای مجزا و متمایز ساختن هر یک از حساب‌های دفتر کل بر حسب مقتضیات و شرایط حساب ممکن است نگهداری شود، دفتر معین نام دارد. کارت‌های حساب اعم از آن که به وسیله دست یا ماشین تهیه شده باشد در حکم دفتر معین میباشدند.

ماده9 

فرمی که در آن یک یا چند مورد از رویدادهای مالی و محاسباتی و یا معاملاتی، به حساب‌هایی که حسب مورد بدهکار یا بستانکار گردیده، تجزیه میشود و پس از امضای مراجع ذیصلاح مندرجات آن قابل ثبت در دفاتر است، سند حسابداری نام دارد.
ماده 10

مستنداتی که بیانگر وقوع یک رویداد مالی یا فعالیت محاسباتی بوده و اسناد حسابداری و دفاتر بر مبنای آن‌ها تنظیم میشوند، مدارک حساب میباشند.


خدمات مرتبط: آئین نامه تحریر دفاتر ، قوانین دفاتر قانونی ، مشخصات دفاتر قانونی ، تحریر دفاتر